Thứ Ba, 17 tháng 11, 2026

CÁC CỐ TRONG LÀNG



THÁI VĂN SINH

Ở miền Trung chúng tôi, những người cao tuổi thường được gọi là “Cố” thay cho gọi là “Cụ” như ở miền Bắc. Danh xưng “Cố” thường gắn với người đã bước qua tuổi 70 hoặc đã có chắt bế bồng. Tiếng “Cố” mộc mạc không chỉ phân định thế thứ gia tộc “tứ đại đồng đường”, mà còn là sự kính ngưỡng trọn vẹn của làng xóm dành cho các bậc cao niên.

Hơn nửa thế kỷ qua, trong ký ức tôi vẫn vẹn nguyên hình ảnh các cụ cao niên, những “tượng đài” mẫu mực của làng. Ngày ấy với lũ trẻ chúng tôi, sự kính trọng dành cho người già là một mạch ngầm tự nhiên thấm sâu vào mỗi hành vi, nếp nghĩ. Mỗi khi gặp các cố, chúng tôi thường cúi đầu chào lễ phép. Trong mắt chúng tôi, các cố không chỉ có vị thế tôn nghiêm, mà còn là người dẫn dắt, định hướng hành vi và trao truyền những bài học giá trị về kinh nghiệm đời sống, về đạo đức làm người. Thời ấy, các cố của làng Mỹ Lộc không nhiều vì ngày đó, tuổi thọ trung bình còn khá thấp, 70 tuổi đã là “xưa nay hiếm”. Tuy ít, nhưng mỗi cố là một khuôn hình ấn tượng trong những thước phim tuyệt đẹp về ký ức làng quê xưa của tôi.

Người đầu tiên phải kể đến là cố Ứng, “người xuất ngoại” sớm nhất của làng. Cố có dáng người đậm, trên 70 nhưng trông vẫn vạm vỡ như thanh niên, ngực nở vồng, bắp tay cuồn cuộn gân săn chắc. Rõ ràng chỉ có trời phú mới có được sức khỏe và thể hình như vậy. Cố là người làng duy nhất được “xuất ngoại” cho đến thời điểm đó. Năm 1925, vì có sức khỏe hơn người, cố được tuyển mộ sang Lào làm phu lục lộ xây dựng đường 13. Phiêu bạt ở Lào gần 10 năm, năm 1930 cố mới về nước. Tài sản ấn tượng nhất mà cố mang về làng lúc đó là một cái búa tạ và một cây xà-beng thép mà cố từng dùng khai thác đá làm đường ở Lào. Cái búa được cố đeo qua cổ nằm ngay trước ngực bằng một sợi dây rừng như phụ nữ đeo dây chuyền, còn cây xà-beng thì cố vác qua vai, đầu phía sau treo bọc đồ. Cứ thế cố đi bộ từ Thà Khẹc (Lào) về làng mất cả tháng trời. Người làng kể khi về đến đầu làng trông cố giống như Sa Tăng đưa sư phụ đi thỉnh kinh trong phim Tây du ký. Những chuyện ở xứ Lào cố kể cho người làng nghe mãi không chán từ lúc về làng cho đến lúc tôi đã là một thiếu niên. Cố nói Rú Trốc làng ta có rất nhiều đá, cố chịu khó mang cái búa, cái xà-beng về là để khai thác đá làm nhà. Và đúng như vậy, với sức khỏe hơn người, cố đã khai thác đá dựng nên một căn nhà khang trang cho mình và khai thác đá để bán cho người trong làng làm nhà. Không chỉ là một lực điền mà cố rất tinh thông về địa lý, phong thủy. Người trong làng muốn đào ao, đào giếng đều phải mời cố xem mạch nước, chỉ chỗ đào. Nhà ai cần xem hướng nhà, hướng mộ, xem ngày, giờ cũng đều nhờ cố. Nghe nói những năm bên Lào cố ở cùng một người rất giỏi Nho-Lý-Số nên học hỏi được nhiều điều. Tôi nhớ năm 1971, khi gia đình tôi ra ở riêng, bố tôi đã nhờ cố xem vị trí đào giếng lấy nước ăn và vị trí đào ao lấy nước tưới chè. Cố hì hụi khảo sát khắp vườn một cách thần bí rồi đóng cọc đánh dấu nơi đào giếng, nơi đào ao. Giếng đá ong nước mát ngọt không phèn, ao nước mạch luôn tuôn trào, tát mãi không cạn. Đến bây giờ hơn nửa thế kỷ giếng, ao vẫn còn, mỗi lần về quê nhìn giếng, nhìn ao lại thấy bóng dáng của cố Ứng như đang ở đâu đó vạm vỡ, thông tuệ.

Nếu như cố Ứng là “người xuất ngoại” đầu tiên của làng thì cố Thịnh lại là “lão nông tri điền” nhất làng. Cố có dáng cao gầy mảnh khảnh, khuôn mặt rất nghiêm khắc, hình như lúc nào cũng suy tư điều gì đó, giống một công chức hơn là một lão nông. Cố có một cơ ngơi hoành tráng nhất làng với căn nhà gỗ năm gian, sân phơi, giếng nước, ao cá và đặc biệt là một khu vườn rộng hơn 10 sào Trung Bộ như một khu rừng với gần như đầy đủ các loại cây trái. Vì cơ ngơi này mà năm cải cách ruộng đất gia đình cố suýt bị quy địa chủ, may mà nhờ năm đói 1945, nhà cố phát chẩn cứu gần cả làng nên chuyện đấu tố cũng không quyết liệt, sau đó được xét quy sai, yên lành thoát khỏi giai đoạn giông bão đó của lịch sử. Thời Hợp tác xã không có ruộng riêng, làm ăn tính công điểm nên không thể hiện được sự “tri điền” của cố, chỉ nghe người làng nói rằng trước đây, ruộng nương nhà cố năm nào cũng được mùa và mùa nào cây ấy “không cho đất nghỉ”. Vì thế lũ trẻ chúng tôi không được thấy cố giỏi làm ruộng mà chỉ thấy cố giỏi làm vườn. Để thoát ngập úng mùa mưa và trữ nước mùa hè, bốn phía xung quanh vườn nhà cố đều có mương rộng trên 2m, sâu 1,5m, bờ ngoài trồng tre làm hàng rào, bờ trong trồng tro kè lấy lá lợp nhà. Hệ thống mương này thông vào một cái ao lớn ở phía Bắc vườn gần giếng làng. Mùa mưa, nước trong vườn rút sạch vào ao, không làm úng nước cây cối. Mùa hè, cố cho tát nước từ ao tưới dẫn vào từng mương nhỏ đi khắp vườn nên dù cả làng cây cối khô cháy thì vườn cố vẫn cứ xanh mát. Vườn được quy hoạch rất khoa học, 5 sào phía sau đất cát pha hơi cao có nhiều cây to um tùm như một khu rừng thì trồng dứa. Phía trên tán cây che kín, phía dưới rễ cây giữ nước, lá cây rụng cả lớp dày làm mùn nên dứa luôn nhiều quả. Hơn 5 sào phía trước lại phân ra hai khu vực, một khu vực thấp trồng chè, trầu, cau; khu vực còn lại trồng đủ loại cây ăn quả như cam, bưởi, thị, na, hồng, nhãn, mít. Mùa nào thức ấy vườn đều có cây trái đưa đi bán hoặc thương lái đến thầu mua.

Tuổi thơ của trẻ làng tôi xem vườn cố Thịnh như là “khu vườn cổ tích”. Vì vườn quá rộng nên nhiều khi chúng tôi vẫn đột nhập được vào chơi, trộm dứa, trộm mít mà người nhà không biết. Để chăm sóc được khu vườn này, cố đã rèn luyện con cháu trong nhà một thói quen lao động nghiêm khắc, phân công, phận nhiệm rất hợp lý, hiệu quả. Cố thường nói “một người lo hơn cả kho người làm”. Tháng 12/2025, khi đến Đông Bắc Thái Lan tham quan vườn và nghe lão nông Vongsathit Morarath, lão nông tiêu biểu của vùng Akat Amnuai nói về chuyện làm vườn thì thấy chẳng khác những gì cố Thịnh đã từng làm cách đây 60 năm trước [1]. Đây là điều rất đáng để suy ngẫm một cách nghiêm túc.

Cùng với hai cố ông kể trên thì không thể không kể về cố Lương, cố bà mẫn tiệp nhất của làng. Dù đã cao tuổi và kinh tế sa sút nhưng thời ấy cố Lương vẫn giữ được phong độ quý phái, sang trọng một thời. Nghe người làng kể cố là người Đồng Môn ngoài Thạch Hà, năm 1936 từng đạt giải cuộc thi người đẹp do Pháp tổ chức. Cố từng cùng chồng và gia đình sống tại Tourane (tên của Đà Nẵng xưa) nhiều năm, giao tiếp, học hỏi, trải nghiệm nhiều nên về nữ công gia chánh ở cái làng quê này chẳng có ai bằng. Làng tôi trồng nhiều bí nhưng chẳng ai biết chế biến gì ngoài kho, xào, nấu canh. Cố đã thu mua về và làm mứt bí bán vào các dịp lễ tết, biến một thứ quả không mấy tiền bỗng nhiên có giá trị gia tăng đột biến. Về sau nghề làm mứt bí đã phổ biến cả làng, ngoài phục vụ cho gia đình thì còn kiếm được một khoản tiền để cải thiện cuộc sống. Con sứa ngày xưa người làng biển Nhượng thường gánh bán cho dân làng để chế biến nuôi lợn và gà vịt vì nó ngứa và chẳng có vị gì. Cố mua về dùng lá cây lấu vốn có rất nhiều trong làng để xử lý và chế biến thành một món ăn ngon tuyệt. Về sau cả làng học theo và món sứa lá lấu trở thành quen thuộc của gia đình những đứa trẻ trâu chúng tôi. Ngày nay vào nhà hàng đặc sản ăn món sứa, lại nhớ xưa nó chỉ là món ăn bình dân do cố Lương bày cho dân làng. Không chỉ vậy, vào dịp Tết cố còn trổ tài làm đủ các loại bánh được chế biến từ các vật liệu trong làng như gạo nếp, đậu xanh, lạc, mật mía... Tôi nhớ mãi những cái khuôn bánh bằng kim loại với đủ các hình thù làm ra những chiếc bánh không khác ngày nay là mấy. Nghe nói những cái khuôn bánh đó cố mua ở Huế của một gia đình người Pháp hồi hương về cố quốc. Nhưng với trẻ thơ của chúng tôi, nhớ nhất về cố Lương vẫn là những buổi cố kể chuyện. Cố thuộc làu Truyện Kiều, truyện Tống Trân Cúc Hoa, truyện Lương Sơn Bá, Chúc Anh Đài và rất nhiều truyện cổ tích. Thời đó không có ti vi, điện thoại, sách vở cùng nhiều trò giải trí như bây giờ, lại là thời chiến nên đèn dầu cũng chỉ dành cho học sinh học bài, tối đến cả làng buồn thiu, im ắng chìm trong bóng tối. Vì thế cứ vào dịp có trăng, bọn trẻ và rất nhiều người làng đủ các độ tuổi thường đến nhà cố Lương để xin cố kể chuyện như là một sinh hoạt giải trí. Tôi nhớ mọi người ngồi bệt giữa sân nhà cố, trước căn hầm chữ A nghe cố kể chuyện đến tận khuya. Nhiều hôm đông quá, xã đội phải cho người đến yêu cầu giải tán vì thời chiến tụ tập đông, nhỡ có máy bay ném bom hay pháo kích thì không an toàn. Những câu chuyện của cố sâu đậm đến mức sau hơn nửa thế kỷ, người làng khi họp họ, giỗ chạp gặp cháu chắt cố vẫn nhắc lại chuyện này. Có thể nói cố Lương đã dệt nên ký ức tuổi thơ tuyệt đẹp của lũ nhi đồng làng Mỹ Lộc chúng tôi những năm lửa đạn.

Làng còn có khá nhiều cố với những điều rất đặc biệt như cố Yên Khước thợ mộc, cố Hoạch đốt lò vôi, cố Bát Huỳnh đan lát, cố Tâm thợ xây… Nhưng có lẽ phải để dịp khác lại kể tiếp vậy.

T.V.S

Chú thích:

[1] Xem thông tin ở đây: https://nongnghiepmoitruong.vn/tri-thuc-nong-dan/thai-lan-mot-goc-nhin-khac-d793187.html

Chủ Nhật, 26 tháng 7, 2026

CỤ CỬ PHONG


       

Thầy Lê Thái Phong



 THÁI VĂN SINH


Hè năm 1979, sau kỳ thi tuyển từ Cấp 2 Năng khiếu tỉnh lên Cấp 3 Năng khiếu Phan Bội Châu, gặp cậu bạn Chu Vĩnh Hải, người đã đến nhập học trước mấy ngày, tôi hỏi:
-          Cậu gặp chủ nhiệm lớp rồi à, thế nào?
-         Thầy giáo, đẹp trai, có ria con kiến. Thầy mới chuyển từ Hương Sơn về - Hải trầm trồ.
Thế rồi chúng tôi gặp thầy và thầy đã cuốn hút chúng tôi ngay từ những giờ giảng đầu tiên. Kiến thức thâm sâu, bài giảng mở và đặc biệt là có rất nhiều tri thức luân lý. Chúng tôi không chỉ được học kiến thức văn chương  mà còn được học những kiến thức làm người. “Văn học là nhân học”, dạy văn chính là dạy làm người. Đó là triết lý giáo dục của thầy. Những kiến thức văn chương và những kiến thức làm người mà chúng tôi học từ thầy đã theo suốt cuộc đời chúng tôi. Chúng tôi gọi thầy trìu mến là Cụ Cử Phong.
Vào đại học tôi không  học Khoa Văn nhưng những kiến thức văn chương mà tôi có để sử dụng cho đến nay đa phần có được từ những giờ giảng của thầy trong 3 năm học cấp 3. Tôi đi dạy, làm báo, làm văn đều từ cái nền tảng kiến thức mà thầy đã dạy. Kỳ lạ là những kiến thức đó cho đến nay tôi vẫn “đủ dùng”. Không phải là lạc hậu đâu vì tôi đã từng khảo nghiệm nhiều bạn Tốt nghiệp Khoa Văn  nhiều trường đại học nhưng các bạn ấy vẫn không có được khá nhiều những  kiến thức văn chương cơ bản mà thầy đã dạy chúng tôi. 
Cũng như văn chương, việc làm người của chúng tôi mang đậm dấu ấn của thầy. Chúng tôi chẳng bao giờ quên được lời thầy: “Hàn vi chi giao bất khả vong”. Chính vì vậy mà cả lớp trên 30 bạn dù đã gần 40 năm ra trường mà tình cảm vẫn gắn bó như ngày xưa, không phân biệt sang hèn, giàu nghèo. Ứng xử trong cuộc sống, chúng tôi vẫn nhớ nguyên lý thầy từng dạy: “Cái quan định luận” (Khi người ta mất đi, đóng nắp hòm lại mới có thể kết luận người ấy tốt xấu ra sao) để không hồ đồ, hấp tấp trong việc nhìn người, ứng xử với người. Thầy còn khuyến khích chúng tôi sống phải có cá tính, có góc cạnh, bản sắc riêng, không được “mài hết góc cạnh để tròn như hòn bi ve” (nguyên văn lời thầy hay dùng). Chính vì vậy mà giữa bao biến động của cuộc đời chúng tôi vẫn là chính mình, sống theo luân thường đạo lý và biết tôn trọng sự khác biệt.
Gần 40 năm, học trò bao thế hệ vẫn luôn nhớ về thầy. Riêng chúng tôi, nhóm học trò công tác ở Nghệ Tĩnh thì đã thành lệ, mỗi năm ít nhất 1 lần vào dịp 20/11 hoặc dịp Tết đều rủ nhau đến thăm thầy.
Không biết các bạn như nào nhưng đối với tôi, thầy Lê Thái Phong là người thầy ấn tượng  nhất trong suốt cả chặng đường học tập của mình. Hôm nay nghe tin thầy ốm nằm viện cả tháng trời mà giờ mới biết, viết mấy dòng về thầy cho đỡ áy náy tâm can, để Chủ Nhật này (4/6/2020) rủ cả bọn ra thăm Cụ Cử Phong./.
                                                                                           01/6/2020
 THÁI VĂN SINH



Thứ Hai, 29 tháng 6, 2026

AI TỐT, AI XẤU?

 


THÁI VĂN SINH 

 

     AI tốt, AI xấu? Đây không phải là câu hỏi dùng để phán xét về phẩm chất đạo đức của một con người cụ thể mà là hỏi về một công nghệ đang len sâu vào mọi ngõ ngách của đời sống, từ học đường, công sở cho đến sáng tác nghệ thuật và nghiên cứu khoa học: AI (Artificial Intelligence - Trí tuệ nhân tạo). Thực chất, việc rạch ròi tốt - xấu không nằm ở bản thân những dòng mã vô tri mà là phản chiếu cách con người sử dụng công nghệ.

         Cánh tay nối dài của nhân loại

         Nhìn từ lăng kính tích cực, AI đang chứng minh vai trò là một "trợ lý" thông minh, giúp con người bứt phá khỏi những giới hạn sinh học vốn có. Tại sự kiện BSides Hanoi 2025, ông Vũ Duy Hiền, Phó Tổng Thư ký kiêm Chánh Văn phòng Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia nhấn mạnh: “Ở mặt tích cực, AI giúp chúng ta phát hiện sớm các cuộc tấn công, phân tích dữ liệu và tăng cường khả năng phòng thủ mạng”. Nhờ các công cụ bảo mật thông minh, quy trình xác minh thủ công tốn hàng giờ đồng hồ giờ đây được rút ngắn chỉ còn 30 giây với độ chính xác xấp xỉ 100%. 

    Trong đời sống hằng ngày, AI giúp con người tiết kiệm tối đa thời gian bằng khả năng soạn thảo văn bản, dịch thuật đa ngôn ngữ và chắt lọc thông tin trong chớp mắt. Ở lĩnh vực giáo dục, AI hoạt động như một “gia sư cá nhân” bền bỉ, biến các kiến thức phức tạp thành những khái niệm dễ tiếp thu. Hơn thế, công nghệ này đang phá bỏ mọi rào cản địa lý và ngôn ngữ, mang tri thức đến với học sinh vùng sâu vùng xa, đồng thời ứng dụng công nghệ thị giác máy tính và chuyển đổi giọng nói để đưa người khuyết tật, người lớn tuổi hòa nhập với thế giới số. 

    Chưa dừng lại ở đó, AI tạo sinh (Generative AI) đang mở ra một kỷ nguyên rực rỡ cho nghệ thuật thông qua việc hỗ trợ thiết kế hình ảnh, làm video và sáng tác nhạc. Đặc biệt, trong y tế, học máy (machine learning) đang tạo ra những “phép màu” khi phát hiện sớm và chính xác các bệnh lý phức tạp như ung thư da, võng mạc tiểu đường hay rối loạn phổ tự kỷ thông qua phân tích hình ảnh. Với khả năng xử lý dữ liệu khổng lồ (Big Data) để điều hành giao thông và dự báo thiên tai, thị trường AI quản lý được hãng Exactitude Consultancy dự báo sẽ đạt quy mô 47,32 tỷ USD vào năm 2030. 

          Khi “quỷ dữ” được triệu hồi

        Thế nhưng, mọi đồng tiền đều có hai mặt. Tại diễn đàn MIT AeroAstro Centennial Symposium (2014), tỷ phú Elon Musk từng đưa ra một cảnh báo gây chấn động: “Việc phát triển AI không kiểm soát giống như triệu hồi quỷ dữ”. Bản thân AI không mang ác ý, nhưng khi bị lạm dụng hoặc rơi vào tay kẻ xấu, nó lập tức trở thành vũ khí mang tính sát thương cao. 

    Mối nguy hiểm đầu tiên len lỏi ngay trong môi trường giáo dục và công sở. Sự tiện lợi quá mức của AI đang tạo ra một thế hệ "ỷ lại", lạm dụng công nghệ để viết luận hay làm bài hộ. Điều này không chỉ làm xói mòn tính trung thực học thuật mà còn khiến tư duy phản biện, kỹ năng phân tích của con người đứng trước nguy cơ thui chột. 

    Đáng sợ hơn cả là bóng đen của nạn tin giả và lừa đảo trực tuyến. Công nghệ Deepfake đang bị tội phạm mạng lợi dụng triệt để nhằm giả mạo hình ảnh người thân, tiếng nói của CEO hay phát ngôn của cán bộ nhà nước để chiếm đoạt tài sản. Sự tàn phá của vấn nạn này được minh chứng bằng con số giật mình: Theo Bộ Công an, chỉ trong 11 tháng năm 2025, người dân nước ta đã thiệt hại hơn 6.000 tỷ đồng vì lừa đảo trực tuyến.

    Bên cạnh đó, theo các nghiên cứu dưới lăng kính tâm lý và triết học, mạng xã hội đang dùng hệ thống AI để "thuật toán hóa" các cảm xúc tiêu cực. Nhằm tối ưu hóa lợi nhuận, thuật toán ưu tiên phát tán thông tin sai lệch, thù hằn vì chúng mang lại lượng tương tác cao gấp 3-5 lần so với thông tin tích cực. Cơn bão kích thích dopamine liên tục từ AI khiến con người dần lệ thuộc, lười đọc, lười tư duy và có xu hướng "nhờ AI nghĩ thay". Đồng thời, sự trỗi dậy của tự động hóa cũng làm dấy lên nỗi lo cướp đi hàng triệu việc làm và tạo ra sự bất bình đẳng do các thiên kiến ẩn sâu trong dữ liệu huấn luyện. 

         Con người phải giữ quyền quyết định

        Nhà triết học Noam Chomsky từng đúc kết:“Công nghệ tự nó không tốt hay xấu; con người mới là yếu tố quyết định”. Trí tuệ nhân tạo suy cho cùng cũng giống như một lưỡi dao sắc bén, nó là dao mổ cứu người trong tay bác sĩ, nhưng sẽ là hung khí tước đoạt mạng sống nếu lọt vào tay kẻ thủ ác. Để kiểm soát "con dao" này, thế giới và Việt Nam đang nỗ lực thiết lập các hành lang pháp lý vững chắc. Luật Trí tuệ nhân tạo tại Việt Nam (có hiệu lực từ tháng 3/2026) với yêu cầu gắn nhãn nội dung do AI tạo ra là đòn bẩy quan trọng để chống lại Deepfake. Tương tự, "ông lớn" Meta cam kết sử dụng hệ thống kiểm duyệt ba lớp để giới hạn và dán nhãn minh bạch "AI info". Đáng chú ý, giới khoa học đang dùng chính "AI tốt" để khắc chế "AI xấu". Phương pháp "Học máy đối kháng vì lợi ích xã hội" (AdvML4G) đã ra đời nhằm tạo "nhiễu" vô hình lên ảnh gốc, khiến các mô hình Deepfake bị tê liệt hoàn toàn. 

    Đứng trước cơn sóng thần công nghệ AI, lựa chọn cực đoan bài xích là tự đào thải mình, nhưng nhắm mắt lệ thuộc lại là tự đánh mất bản thân. Chìa khóa nằm ở việc mỗi cá nhân phải tự trang bị "chính niệm số", làm chủ công nghệ một cách tỉnh thức, rèn luyện thói quen kiểm chứng thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân và giữ gìn sự trung thực. AI sẽ không biến mất mà còn phát triển với tốc độ chóng mặt. Trọng tâm của bài toán quản lý không phải là "cấm hay không cấm", mà là làm sao để AI luôn đóng vai trò phục vụ tích cực cho con người chứ không thao túng hay thay thế con người. Công nghệ dù có siêu việt đến đâu vẫn chỉ là những khối mã vô hồn nếu thiếu đi lăng kính của đạo đức. Trong một thời đại mà AI không ngừng bành trướng, thứ tài sản quý giá nhất cần được giữ gìn có lẽ vẫn chính là trí tuệ, lòng trắc ẩn và trách nhiệm của con người./.

T.V.S

Thứ Sáu, 26 tháng 6, 2026

NẾU MAI ĐÂY TÔI PHẢI XA HÀ NỘI

               

Phố - Bùi Xuân Phái



                             Gửi Đại Dũng

Nếu mai đây tôi phải xa Hà Nội 

Bạn bè ơi thấy vắng tôi không

Nhớ tháng ngày bên nhau ta sống 

Trăn trở hoài bao khát vọng trắng trong


Nếu mai đây tôi phải xa Hà Nội

Phố phường ơi có thấy vắng tôi

Rồi đông sang ai thay tôi nhóm lửa

Giữa những người chưa có áo mùa đông


Nếu mai đây tôi phải xa Hà Nội

Ai sau tôi mơ mộng giữa cõi đời

Để ưu tư nhọ nhằn nếm trải

Mặc cảm hoài bao nỗi ước mong


Nếu mai đây tôi phải xa Hà Nội

Nhớ và yêu chan chứa một cõi lòng

Tôi sẽ lại về thăm Hà Nội

Dẫu chỉ là trong giấc mơ hồng./.

                

                   Mễ Trì 14/3/1988


Ghi chú: 

Đây là bài thơ mà Bùi Đại Dũng tìm thấy bản viết tay và mới gửi cho tôi vào 1 giờ sáng hôm nay. 

Một ngày rất đắc biệt: Thứ 6, ngày 26, tháng 6 năm 2026

            

Thứ Ba, 20 tháng 2, 2024

TÌNH YÊU NGÀY ĐÓ

 


                      Gửi M

Tình yêu ngày đó của anh

Trinh nguyên như thể trời xanh một ngày

Ngửa bàn tay, ngửa bàn tay

Mộng mơ anh hái tròn đầy tặng em

Giấc mộng xưa, giấc mộng êm

Em là cô gái dịu hiền của anh

Tháng ngày xưa, tháng ngày xanh

Tình ta giờ đã trở thành chiêm bao

Em giờ ở tận phương nào

                      Có còn không chút ngọt ngào ngày xưa.               

                    

                                                                  THÁI VĂN SINH          

                                                        Huế, 1992

Chủ Nhật, 21 tháng 1, 2024

KHÔNG ĐỀ

 



                                      KHÔNG ĐỀ


                                                        THÁI VĂN SINH


                    Chỗ đã đến không còn vẫn đến

                    Chỗ sẽ đi không còn thấy vẫn đi

                    Chốn ấy đã thuộc miền tâm tưởng

                    Phàm trần này sao có thể phân ly!


                                                                    16/1/2024

Chủ Nhật, 24 tháng 12, 2023

XƯNG TỘI

   

         Gửi M, T28

Thành kính và đam mê

Trước Chúa

Con chiên xưng tội

Để được Người

Tha thứ 

Bao lầm lỗi

Rồi nhận phước lành 

Thánh thiện Người ban

 ***

Giê - su - ma Chúa ơi !

Tôi là dân xứ Đời

Nhưng tôi muốn Em làm Đức Chúa

Để tôi

Xưng tội Tình Yêu./.

 

Phùng Khoang, Mễ Trì 25-12 - 1983

T.V.S


@ Tròn 40 năm một bài thơ, một mối tình. 

Thứ Ba, 11 tháng 7, 2023

ĐAU

                           


     
THÁI VĂN SINH


                                  Giửi DL


Thấy người con gái xinh đẹp thế

Ta thấy hồn ta chợt tái tê

Em vui sang chảnh nơi phố thị 

Ta gã bất tài ở chốn quê


Biết chẳng bao giờ bên người đẹp

Nhưng tấm tình ta sao thiết tha

Nhớ thương như thể cùng duyên kiếp 

Một ánh hồng nhan xuyên đời ta


Vẫn biết em là trong cõi mộng 

Nhưng cõi hồn ta, ta cứ sầu

Dẫu có vạn lời đều trống rỗng

Em đẹp làm ta bỗng thấy đau./.


                             12/6/2023

Chủ Nhật, 30 tháng 10, 2022

EM CỨ CHỜ CHỒNG ĐI


THÁI VĂN SINH

                 Gửi T

Em cứ chờ chồng đi

Nàng Tô Thị đã ngàn năm hoá đá

Em cứ chờ chồng đi

Người con gái Nam Xương nghiệt ngã

Em cứ chờ chồng đi 

Nhưng em ơi

Người đàn ông của em, 

Có khi cũng chỉ còn ảo ảnh

Có khi đang ở bên cô gái khác chờ chồng

***

Em cứ chờ chồng đi 

Anh không muốn em gục ngã trước anh

Không muốn em cảm thấy mình có lỗi

Khi buông xuôi trước một người đàn ông 

Không phải là chồng 

Nhưng chẳng lẽ 

Anh không yêu em

Khi trái tim bảo thế 

Không say đắm nhìn em 

Khi gặp

Không da giết nhớ nhung 

Khi xa 

Không nói với em những lời âu yếm

Khi gần

Không viết những câu thơ về em và vì em

Khi yêu 

***

Em ơi 

Em cứ chờ chồng đi 

Nhưng hãy để anh yêu em

Để trái tim anh rỉ máu thành thơ ./.

                   22h 30/10/2022

                              TVS

Thứ Tư, 10 tháng 8, 2022

EM


                                                                              THÁI VĂN SINH 

Em 

tia chớp

Rạch nát sự yên tĩnh đời anh 


Em 

Ảo giác, trong mơ

Nhưng có thật, trong đời 

Cần sa của tâm hồn 

Có khi là tốt

Nó thức dậy 

Những bình minh chết

Thức dậy 

những đớn đau

Thức dậy 

những ngọt ngào


Từ quên lãng

Trái tim lão già 

U 60

Rộn ràng 

nhịp 20

Đắm say, cuồng nhiệt 


Cảm ơn em 

Bạo chúa của những giấc mơ./.


Hà Tinh, 31/7/2022